СНП

Saopštenje za javnost

ČIJA SU NAŠA NARODNA DOBRA?

Naknade po osnovu korišćenja prirodnih dobara, šuma, voda i rudnog bogatstva je bio osnov da se dva puta donose odluke o uvođenju stimulisanja preko računa na teret građana za utrošenu električnu energiju, dva prihoda i to: obnovljivi izvori energije (OIE I i OIE II).

Naknada po osnovu korišćenja navedenih dobara po završnom računu za 2017.godinu je iznosila 3,403 miliona eura ili 0,26 posto tekućih prihoda, a učešće 2006 godine 0,65 posto. Ako bi prethodno učešće primijenili na usvojeni plan budžeta za 2019. godinu (4,558 miliona) naknada bi iznosila 11,497 miliona eura, odnosno poznati korisnici prirodnih (narodnih) dobara će ostvariti ekstraprofit od 6,939 miliona, ili 235,68 posto. Postavlja se opravdano pitanje čija su ovo dobra, pošto narodna nijesu.

Posebnu pažnju privlače dvije odluke za obnovljive izvore energije OIE I i OIE II, po kojima bi bili uvećani računi za utrošenu električnu energiju radi ostvarivanja ekstraprofita preko kućnog budžeta siromašnog stanovništva.

Elemente za uvođenje OIE II dao je u emisiji RTCG Argumenti 18. februara predsjednik Odbora direktora Đoko Krivokapić, kada je saopštio da u Crnoj Gori ima 370. 000 brojila (potrošača), i 60 posto sa potrošnjom od 300 i više kwh. Nije objasnio da li se brojila odnose na stanove koji su trajno ili povremeno nastanjeni ili među njima ima i onih koji se nalaze na zalihama koji ne troše električnu energiju i ne plaćaju porez.

Ovo je zaista nevjerovatan podatak, s obzirom da je popisom 2011. godine utvrđeno da broj stanova za stalno stanovanje iznosi 186.498, za stanovanje i obavljanje djelatnosti 1.878, povremeno nastanjeni (vikendice) 51.927, napušteni stanovi 7.050 ili ukupno 247.029. Popisom je takođe utvrđeno da broj priključaka za električnu energiju iznosi 245.029, broj stanovnika 620.029 i broj domaćinstava 192.242. Broj stanovnika do 2017.godine po procjeni MONSTAT-a je povećan za 2.344 ili broj domaćinstava 2.443.

Potrošnja električne energije domaćinstava 2012. godine je iznosila 1.310 gwh sati ili 1,3 milijarde kwh i to: prosječno mjesečno po priključcima 443,5 kwh i po domaćinstvima 567,9 kwh. 2018. po priključcima (370. 000) 289,6 i po domaćinstvima 556,2 kwh. Prethodno ukazuje da je utrošak kwh po domaćinstvima skoro isti. Poseban problem je sadašnji broj priključaka (370.000), jer je u funkciji ekstraprofita u korist poznatih korisnika navedenih prirodnih dobara. Nije objašnjeno niti je moguće objasniti da je broj priključaka u odnosu na popisano stanje 2011. godine povećan za 124.980 ili za 51 posto u istom periodu broj stanovnika je povećan za 0,38 posto. Ako bi povećanje broja priključaka pratilo povećanje stanovnika, taj broj bi danas iznosio oko 936.000.

Obnovljivi izvori energije (OIE) su u funkciji ostvarivanja ekstraprofita na kućni budžet prije svega 90 posto stanovništva i to: 45 posto koji pati i 45 posto koji se bori da preživi, kako je konstatovala Asocijacija UN za borbu protiv siromaštva. Ista Asocijacija je prognozirala da će do 2025. godine broj stanovnika biti smanjen za 52 hiljade.

Preračunavajući efekte ekstraprofita OIE I i OIE II na potrošnju 2017. godine od 1.286 gwh, oni bo preko računa za utrošenu električnu nergiju iznosili: OIE I 6.084 miliona i OIE II 6.744, što ukupno iznosi 12.829 miliona. Ako prethodnom dodamo manje prihode po osnovu korišćenja ovih prirodnih dobara nego 2006. godine još 6,939 miliona ekstraprofita, ukupan ekstraprofit bi iznosio 19,768 miliona.

Nakon duge polemike oko povećanja cijene električne nergije i OIE I i II, predsjednik Vlade javno saopštava da se primjena odlaže do 1. juna i da se ukida naknada. Manja naknada OIE I, a veća OIE II ostaje, tako da je ekstraprofit OIE II od 6,744 miliona na teret građana i 6,939 miliona na teret budžeta. Navedeni ekstraprofit će biti uvećan za iznos koji će se preko prodajnih cijena kwh prodavati Elektroprivredi vlasnivi mini hidroelektrana. Koliko će ekstraprofita ostvariti ostali korisnici prirodnih dobara,odnosno šuma i prirodnih bogatstava, ne znamo, ali je sigurno da će biti mnogo veći od prethodnih.

Važno je napomenuti da je dnevna štampa upozoravala da je cijena kwh u Crnoj Gori najveća u okruženju i da se za prosječnu neto zaradu može kupiti najmanji broj kwh (Crna Gora, Srbija, Republika Srpska i BiH). Hrvatska ima veću cijenu, ali i mnogo višu neto zaradu i može se kupiti više kwh za oko 30 posto.

Cijena kwh je mnogo značajna jer pogoršava standard građana pa je, na primjer, u Bugarskoj vlada smijenjena prije 4 godine buntom zbog povećanja ispod 2 posto po kwh.

Napominjemo da se bruto i neto zarade u Crnoj Gori prema saopštenjima Eurostata u aprilu mjesecu 2012. godine ne obračunavaju u skladu sa njihovim standardima, a ni sa uputstvom Ministarstva finansija (Sl.list 5/11).

Prilikom donošenja ovakvih odluka o povećanju cijene i naknada za obnovljive izvore energije, naknada za korišćenje narodnih dobara, ko su najveći gubitnici, i da li to zaslužuju.

Najveći gubitnici su, prije svega starosni penzioneri, njih preko 30 hiljada, koji su za razvoj Elektroprivrede od 1971. do 1980. godine izdvajali samodoprinos 10 posto na neto zarade. U tom periodu prosječno zaposoleni oko 110 hiljada su po sadašnjim cijenama (neto zaradama) izdvojili preko 678 miliona eura.

Prethodno jasno upozorava na monopol za korišćenje prirodnih dobara koji imaju lica iz vlasti ili bliski njima.

Подијели са пријатељима!

Одговори

Уређује snp.online

shares